donderdag 14 juni 2012

Zeeuws Archief digitaliseert belangrijk archief over slavenhandel


De Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) specialiseerde zich in de achttiende eeuw in de handel in tot slaaf gemaakte Afrikanen. De UNESCO verklaarde het MCC-archief in 2011 tot werelderfgoed. Het Zeeuws Archief krijgt nu ruim €300.000,- subsidie om het eerste deel van dit internationaal belangrijk archief over de trans-Atlantische slavenhandel te digitaliseren. Dat heeft Metamorfoze, het nationaal programma voor het behoud van het papieren erfgoed, een samenwerkings-verband van de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief, 13 juni bekend gemaakt.

Met de subsidie gaat het Zeeuws Archief het eerste deel van het archief van de MCC digitaliseren en online publiceren. Dit eerste deel heeft een omvang van 52 meter of 225.000 scans. De totale omvang is 100 meter. Het archief van de MCC is uniek omdat hierin de administratie over de slavenhandel vrijwel volledig en intact aanwezig is. Dat maakt dit archief wereldwijd tot een uiterst zeldzame bron van gedetailleerde, administratieve gegevens over de handel in tot slaaf gemaakte Afrikanen.



De Middelburgse Commercie Compagnie werd in 1720 opgericht en bleef tot 1889 bestaan. De onderneming richtte zich op handel tussen havens aan de Oostzee, Frankrijk, het Iberisch schiereiland, de Middellandse Zee, West-Indië en Afrika. Na 1730 kwam de driehoekshandel Afrika – West-Indië – Europa tot stand. De eerste driehoeksreis reedde de MCC uit in 1732. Vanaf het midden van de achttiende eeuw nam het aantal slavenreizen van de MCC sterk toe. In 1807 werd de laatste slavenreis ondernomen. Van de in totaal circa 300 uitredingen van schepen door de MCC ging het in 113 gevallen om een slavenreis.

Van de slavenreizen werd schip voor schip en reis voor reis een afzonderlijke, gedetailleerde administratie bijgehouden: de inkoop van goederen zoals textiel en buskruit die aan boord meegingen naar de kust van Afrika, de ruil van deze goederen tegen slaven, de verkoop van de slaven aan plantage-eigenaren en handelaren in West-Indië, de inkoop van suiker, cacao en tabak en de verkoop of veiling ervan in Middelburg. Verder zijn de logboeken van de kapiteins aanwezig en in enkele gevallen zelfs de journalen van de scheepschirurgijns die aan boord bemanningsleden en slaven behandelden. Ook zijn de gegevens over de bouw en de uitrusting van de schepen bewaard gebleven. 

Na digitalisering komt voor historici een belangrijke bron op een makkelijke manier beschikbaar. Dit zal naar verwachting leiden tot een toenemend aantal publicaties over een belangrijk deel van de geschiedenis van Nederland en de voormalige koloniën. 

Zie ook de beschrijving en het inventaris van MCC in Archieven.nl voor méér informatie over dit archief.

Archief MCC in 2011 benoemd tot Werelderfgoed
De UNESCO heeft  het MCC-archief in mei 2011 op de werelderfgoedlijst voor documentaire werken geplaatst, in het ‘Memory of the World’-Register. Hiermee wil de VN-organisatie de wereld ervan bewust maken dat het documentaire erfgoed toebehoort aan iedereen, dat het volledig moet worden geconserveerd en beschermd en dat het voor iedereen permanent toegankelijk moet zijn. Ook bevordert UNESCO de digitalisering van de documenten. Voorbeelden van andere documentaire werken op de lijst zijn het dagboek van Anne Frank, het tapijt van Bayeux en de negende symfonie van Beethoven.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen