maandag 9 januari 2012

Nieuw zwartboek van Nederland overzee

Veel migratiebewegingen en bijbehorende stukken familiegeschiedenis zijn niet te begrijpen zonder min of meer uitgebreid stil te staan bij de geschiedenis van de voormalige Nederlandse overzeese gebiedsdelen in De Oost en De West en de bijbehorende internationale handel, slavenhandel, kaapvaart, plundering, afpersing, opiumhandel, cultuurstelsel, oorlog en handjeklap. De slavernij is onlangs veel besproken naar aanleiding van de gelijknamige tv-serie.

Onlangs verscheen van de hand van Ewald Vanvugt een boeiend overzicht dat zeker zal voorzien in een behoefte: Nieuw Zwartboek van Nederland overzee. Dit is een veel vermeerderde editie van het eerder gepubliceerde Zwartboek van Nederland overzee en geeft naast de slavernij ook een uitvoerig overzicht van andere pijnlijke onderdelen van de Nederlandse overzeese geschiedenis. De volgende onderwerpen passeren de revue:
  • de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC)
  • de West-Indische Compagnie (WIC)
  • de eeuwen van kaapvaart en piraterij
  • de massale mensenhandel in de Oost en de West
  • Pax Neerlandica en de vele Nederlandse aanvalsoorlogen
  • de staatsinkomsten uit opium in Nederlandsch-Indië
  • het geroofde exotische cultuurgoed in de rijksmusea
  • het opiumfortuin van het Nederlandse koningshuis
  • en andere pijlers van onze welvaart en beschaving.

Over het voorgaande Zwartboek van Nederland Overzee, dat in 2002 verscheen, schreeft het NRC:
Opzet en ondertitel doen vermoeden dat ook dit `Zwartboek` gekleurd zal zijn door morele verontwaardiging. Verrassend genoeg blijkt dat niet het geval. Vanvugt geeft zakelijke beschrijvingen, die hij ondanks veel feitelijke informatie aangenaam leesbaar weet te houden. Zijn stellingname schuilt in het thema, niet in de toon. Alleen als standbeelden ter sprake komen, ontsnapt Vanvugt (die eerder een boek publiceerde over koloniale monumenten) een – zeer milde – sneer. Bijvoorbeeld over het beeld van de jongens van Bontekoe in Hoorn: `De beeldengroep is een mooi en tastbaar voorbeeld van de algemeen gangbare `cultuur-toeristische` visie op het VOC-verleden als een stoer maar vriendelijk, zelfs knus kinderboek.` Vanvugts bescheiden moralisme geldt niet het verleden zelf, maar de wijze waarop het in steen wordt vereeuwigd.

Ewald Vanvugt, Nieuw zwartboek van Nederland. Wat iedere Nederlander moet weten, Uitgeverij Aspekt (Soesterberg 2011), 574 pag.'s, ISBN 9789461530875, prijs € 27,95.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen