donderdag 14 juli 2011

Hanzeatische voorouders in het Balticum

In de tijd van de Hanze (eerste algemene vergadering in 1356) was er veel handel tussen de Nederlanden (met name Brugge) en de havensteden in het Balticum. In Nederland golden o.a. Kampen, Zwolle, Hasselt, Groningen, Deventer, Zutphen, Tiel, Doesburg, Arnhem en Hattem als Hanze-steden.

Lijfland, eind 16e eeuw
Letland en het grootste deel van Estland werden vroeger aangeduid met de naam Lijfland of Livland.
Het oorspronkelijk zelfstandige Koerland in het zuidwesten van het huidige Letland maakte vanaf de 13e eeuw deel uit van Lijfland.  De belangrijkste steden waren Riga en Reval (het huidige Tallinn).

De Lijflandse steden waren belangrijke havensteden en er vestigden zich veel handelaren uit het gebied rond de Noordzee en de Oostzee.  Oude kronieken kunnen voor familiehistorici, die op zoek zijn naar voorvaderen of familieleden die werkzaam waren in de handel, van grote waarde zijn. Niet alleen omdat men hen kan aantreffen als handelaar. De handelaren namen er deel aan het openbare leven wisten soms zelfs door te dringen tot de gevestigde orde en bekleedden uiteindelijk functies in gilden, broederschappen en stadsbestuur. Hier vind je een overzicht van allerlei gedrukte bronnen uit de 14e-18e eeuw die bij zulk onderzoek van pas kunnen komen.

Sommige publicaties zijn transcripties in de oorspronkelijke taal, andere zijn vertaald naar het Duits. De transcripties zijn deels in het Latijn of in het Middelnederduits, de ligua franca in Hanze-steden. Het Middelnederduits is verwant aan het Middelnederlands dat in onze streken in gebruik was. Voor ons is het redelijk goed te lezen is, maar veel onderzoekers uit andere landen (Baltische Staten en Scandinavië) hebben er grote problemen mee.

Ook interessant in dit verband is de website Baltic Connections. Deze is tot stand gekomen als resultaat van een internationaal samenwerkingsproject om de relevante archieven betreffende de gemeenschappelijke geschiedenis van de landen rond de Baltische Zee in de periode 1450-1800 in kaart te brengen. Deelnemers waren de Oostzee-landen en Nederland. Op de website kan worden gezocht in een database met beschrijvingen van archiefmateriaal. Ook vind je er links naar de nationale archieven van de verschillende deelnemende landen.
(Toegevoegd n.a.v. een tip van @yhoitink)

Zie eveneens Heraldisch dossier@CBG voor het Baltisches Wappenbuch.

2 opmerkingen:

  1. Zie ook de website Baltic Connections over archieven over de Hanze in binnen- en buitenland.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dank je Yvette. We hebben deze website opgenomen in het hoofdartikel.

    BeantwoordenVerwijderen